Diwan 11

| Diwan 11 - 12 |

BALKANAC U SRCU PANONIJE

Izložba slika Nesima Tahirovića

u Galeriji Otvorenog univerziteta u Subotici (leto 2003)

Iako se povratak Nesima Tahirovića na likovnu scenu Srbije i Crne Gore odigravao postepeno, već nekoliko godina, posredstvom dobro profilisanih kolonija pod motom Raičkovićevog “Kasnog leta” i sa selektorskim pečatom Draška Ređepa, izložbama jedne slike i razgovorima o umetnosti u novosadskom “Parku”, do prve prave izložbe ovog umetnika došlo je tek u leto 2003. Možda ima neke simbolike u činjenici da je svoj prostor Tahiroviću, koji živi i radi u Tuzli, prvi (ponovo) otvorio Otvoreni univerzitet u Subotici?

Na subotičkoj izložbi Nesim Tahirović je izložio za njegovo stvaralaštvo karakteristične slike od metala – radove u kombinovanoj tehnici koji nastaju kombinovanjem metalnih ploča, traka, zakivaka, obojenih aplikacija, a na nekim od izloženih radova smo videli i crteže i žigove. Ne samo zbog korišćenja za slikarstvo nesvakidašnjeg materijala i nesvakidašnje tehnike, već pre svega zbog aktiviranja sasvim specifične simbolike, delo Nesima Tahirovića naprosto priziva hermeneutički odgovor posmatrača. Taj odgovor bi uvek morao da uključi govor o balkanskom kulturnom nasleđu, čije elemente ovaj slikar svesno unosi, kombinuje i transformiše u svojim radovima.

Različiti činioci jedne moguće sinteze raznorodnih balkanskih tradicija u Tahirovićevom delu se spajaju u nove, žive simboličke celine. Islam i hrišćanstvo Tahirović prikazuje u dijalogu i uzajamnom obogaćenju a ne u borbi; igra polumeseca i krsta kod njega nijednom nije upletena u tanatičke obrasce, već u izgradnju solarne, dakle svetle, životvorne simbolike. Ponešto u karakteru Tahirovićevih likova koji su snažno redukovani do pukog obrisa, kao da predstavlja sećanje na staru bogumilsku dijalektiku ovostranog i onostranog. Slojevitosti značenja Tahirovićevih dela svakako pripada i arhajska, paganska osnova, najočitija u prikazivanju prirodnih fenomena kao neke vrste gotovo obogotvorenih samostalnih sila.

Na delima Nesima Tahirovića očitavaju se slojevitost i širina balkanske kulturne svesti. Upravo svojom dubokom ukorenjenošću u podneblje, upravo tako izrazitom lokalnošću svog izraza i svojih značenja, ovaj umetnik postiže najvišu meru univerzalnosti. Pouka da se mora biti svoj da bi se uopšte bilo umetnik vredan pažnje, na najbolji način se potvrđuje na radovima izloženim u subotičkoj galeriji. Balkanac u srcu Panonije - kada to kažemo ne mislimo na puka geografska određenja, nego na široke poteze konkretnih kulturnih spojeva.

Tamo gde je sve zemlja i široko nebo, pojavljuje se slikar koji svoje slike gradi od metala. Ovaj “kovač slika” (kako ga je jednom tačnom metaforom nazvao Bogdan Mesinger), naslednik anonimnih majstora u kovačkim i kujundžijskim cehovima, dolazi da izgovori svoju podjednako lokalnu i univerzalnu poruku. Jer, jezik to veoma dobro zna, ne kuju se slike, nego se u prvom redu kuju reči. Značenja i smisao, to je ono što iskivaju kovači nalik na Nesima Tahirovića. Nepogrešivo, tu vrstu rada prepoznajemo u njegovoj znakovnoj usredsređenosti, u svesnom redukovanju sredstava likovnog jezika, kako bi se, ne kao puka kompenzacija već kao suštinska nadgradnja, dobio što bogatiji govor antropoloških simbola.

Sposobnost publike, uživalaca slika, da jezik kojim govore Tahirovićeve slike u metalu razumeju kao bitan govor njihove sadašnjosti, potvrđuje da u dijalogu kultura i tradicija uvek postoji otvorenost i spremnost za uzajamno oplođavanje. To je uostalom ono čemu Tahirović teži svesno, programski: čitavim svojim delom.

[predhodna stranica][sadržaj][sljedeća stranica]